گىراف مونتى كىرىستو

ئاجايىپ - غارابىپ ۋەقەلىكلەر گە تولغان چەتنىڭ رومانىقىسقىچە مەزمۇنى : 1800-يىللاردىكى فىرانسىيەدىكى پادىشاھلارنىڭ ئالمىشىشى سىياسىي ۋەزىيىتى ئارقا كۆرۈنۈش قىلىنغان بولۇپ، ئەسەردىكى باش پىرسۇناژ 19 ياشلىق دېڭىزچى (دېڭىزدا كېمە پاراخوت ھەيدەيدىغان بالا)بۇ بالىنىڭ شۇ يېشىدا كاپىتانلىق ئۇنۋانىغا ئېرىشىشى ( شۇ دەۋرگە نىسبەتەن ئالاھىدە زور بىر مۇۋەپپەقىيەت ھېساپلىنىدىغان ئىشكەن) ھەم شۇنداقلا ئۆزى ياخشى كۆرىدىغان قىز بىلەن توي قىلىشىغا بىر نەچچەيلەننىڭ چىدىماسلىقى تۈپەيلىدىن  تۆھمەت چاپلاپ شۇ دەۋردىكى ئەڭ ئېغىر جىنايەت ھېساپلىنىدىغان سىياسىي جىنايەتچىگە ئايلاندۇرۇپ قويىدۇ. بۇنىڭ بەدىلىگە ئۇ تۆت ئەتراپى چوڭقۇر دېڭىز بىلەن قاپلانغان بىر ئارالدىكى قەلئەنىڭ قاپقاراڭغۇ بىر بۆلمىىسدە يالغۇز ھالەتتە 14 يىلنى ئۆتكۈزۈپ، شۇ تۈرمىدىن ئادەمنى ھەيران قالدۇرىدىغان ئۇسۇلدا قېچىپ چىقىش جەريانى تەسۋىرلىنىدۇ.قىزىقساڭلار ئوقۇپ باقساڭلار بولىدۇ.كىتاپتىكى بىر قانچە نۇقتا ماڭا بەكلا تەسىر قىلدى. شۇ كىشىنىڭ ياندا تەخمىنەن 50 فۇت ئارلىقتا يانا بىر دانا كىشى قامالغان بولۇپ، ئەسەرنىڭ باش قەھرىمانى بۇنداق ھاياتتىن ئۈمىد ئۈزۈپ ئاچلىقتىن ئۆلىۋىلىش يولىنى تاللىغاندا، 5-6يىل ۋاقتىنى سەرپ قىلىپ تامنى تېشىپ ئۇنىڭ يېنىغا كېلىدۇ. ئۇ بەكمۇ پەم - پاراسەتلىك، ھىكمەتلىك كىشى بولۇپ، ھاياتىدا نۇرغۇن كىتاپ ئوقۇغان. مىڭلارچە كىتاپنىڭ مەزمۇنىنى يادقا بىلىدىغان. نەچچە دۆلەتنىڭ تىلىنى راۋان بىلىدىغان بىر كىشى بولۇپ، شۇ ھېچنىمە يوق قاراڭغۇلۇقتا كىيىم كېچەكنى قەغەز، قارا قۇرۇمنى سىياھ، بېلىقنىڭ قىلتىرىقىنى قەلەم، قاننى رەڭلىك قەلەم قىلىپ نۇرغۇن كىتاپلارنى يېزىپ قالدۇرغان. ئادەم ئەقلى يەتمەيدىغان دەرىجىدە يوق شارائىت يىن پايدىلىنىشى، بىزنىڭ ئەمەلىي ھاياتىمىزدا بىر ئىشنى قىلاي دەپ بەل باغلاپ 9 نەرسە تەييار بىرى كەم بولسا، بولدىلا دەپ ۋاز كېچىشلىرىمىزگە قامچا بولغاندەك سەزدىم.ئۇنىڭ قىلغانلىرى دىن ھەيران قالغان باش پىرسۇناژ :" سىز ناۋادا ئەركىنلىكتە بولغان بولسىڭىز، نىمە ئىشلارنى قىلىىۋىتەر بولغىيتىڭىز؟" دىگەندە ھېچ ئىش قىلالماسلىقىم؛ زېھىنىم ئۇششاق چۈششەك ئىشلار بىلەن چېچىلىپ بىر ئىشنى ھۇجۇدقا كەلتۈرەلمەس بولغىيتىم. بېسىم مىلتىق ئوقىنىڭ پارتىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقارغان دەك، بۇ قاراڭغۇلۇق، زىندان مېنىڭ بارلىق زېھىنىمنى يىغىپ يېزىشنى ئويلاپ يېزىپ بولالمايۋاتقان ئەسەرلەرنى بارلىققا كەلتۈرۈشۈمگە تۈرتكە بولدى " دەيدۇ....بىز كۆپ ھاللاردا بېسىم دىن قاچىمىز ياكى قورقايمىز . لىكىن ئۇنىڭ بۇندا ئاكتىپ پىكىر قىلىش ئۇسۇلى بەكلا تەسىر قىلدى. ھەم تۈرمىدىكىلەرنىڭ ھېسسىياتىنى قايتا بىر ھېس قىلىىشمغا ياردىمى بولدى.  يالغۇز كامىرغا قامالغان ئۇلارنىڭ  باشقا بىر ئادەمنىڭ چىرايىنى كۆرەپ تۇرۇشمۇ ئۇلارغا ھاياتتىكى ئىنتايىن ھوزۇرلۇق بىر ئىشتەك. شۇندا بىر ھەمراھ بولسىلا ھاياتنىڭ ئاخىرىغىچە تۈرمىدە ئۆتەپ كەتسىمۇ مەيلى دىگۈدەك رازىمەنلىك تۇيغۇسى بىزنىڭ ھەممە نەرسىدىن نارازى بولىۋاتقان، قانائەت تۇيغۇسى تاپالماۋاتقان قەلبلىرىمىزنى قايتىدىن بىر ئويغىتىپ قويغۇسى